Ζούμε σε δύσκολους καιρούς και τα πάντα γύρω μας κάνουν ότι μπορούν για να μας το υπενθυμίζουν. Ρατσιστικά κινήματα που γνωρίζουν πρωτόγνωρη αποδοχή, τρομοκρατικές επιθέσεις που κοστίζουν τη ζωή σε χιλιάδες αθώους, εγκλήματα μίσους, φαινόμενα άγριου εκφοβισμού, σχολικό bullying, έξαρση της βίας σε κάθε μορφή και έκφανσή της. Όσο κι αν θέλεις να κλείσεις τα μάτια απέναντι στο σκοτενό αυτό κομμάτι της καθημερινότητας, η επικαιρότητηα καταφέρνει συνεχώς να σε σαστίζει και να σε τρομάζει. Ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε...
Το μόνο που είναι περισσότερο τρομακτικό από την τεράστια άνοδο στην εκδήλωση του μίσους είναι η ανοσία και η αποδοχή που έχουμε αναπτύξει σε αυτό, η ανοσία που κρατάμε σαν προστατευτικό πέπλο ανάμεσα σε εμάς και τον κόσμο ελπίζοντας ότι αν το εξηγήσουμε λογικά, αν σκεφτούμε ξεκάθαρα το πώς και το γιατί, κάθε καρφί στην κάσα της ηθικής και της αγάπης, θα μας πονάει λιγότερο.
Δεν υπάρχει λογική στο μίσος, και γι' αυτό είναι καιρός να σταματήσεις να την ψάχνεις, υπάρχει όμως μεγάλη και περίπλοκη αιτιολογία και δυστυχώς μερίδιο σε αυτήν έχουμε λίγο πολύ όλοι μας. Έμαθες να μισείς από τότε που θυμάσαι τον ευατό σου, χωρίς καν να το συνειδητοποιήσεις, χωρίς να καταλάβεις το παραμικρό. Από τότε που ξεκίνησες να παρατηρείς ότι δεν είσαι απόλυτα ολόιδιος με τους γύρω σου άρχισες να συγκρίνεις και να απορείς. Δυστυχώς όμως αυτές τις σκέψεις δεν τις επεξεργάστηκε μόνο το δικό σου αθώο και καλοπροαίρετο κεφαλάκι αλλά τις μέτέφερες και σε άλλα πιο ταλαιπωρημένα, πιο κουρασμένα και ίσως όχι τόσο αθώα μυαλά, που σου έδωσαν, έμμεσα ή άμεσα απαντήσεις, που άλλαξαν τον τρόπο που σκεφτόσουν οριστικά.
Κανένα παιδί δεν γεννιέται ρατσιστής, τραμπούκος ή μισαλλόδοξος , όλοι όμως γεννιόμαστε με το έμφυτο αίσθημα του φόβου και της ανάγκης για επιβίωση και εκεί είναι που πολλές λανθασμένες ιδέες και θεωρίες φυτέυονται και μεγαλώνουν αργά και σταθερά, απλώνοντας τις ρίζες τους σε ολόκληρο τον ψυχισμό σου και ολόκληρη την κοινωνία γύρω σου.
Φοβάσαι ότι αν δεν υπερισχύεις των άλλων θα υστερείς , ότι αν δεν βρίσκεσαι ψηλότερα από αυτούς αργά ή γρήγορα εκείνοι θα σε πατήσουν, θα σε καταστρέψουν, θα σε βουλιάξουν ακόμη περοσσότερο στην αφάνια και έτσι μισείς όσους , κατά τη γνώμη σου, είναι "πιο πάνω" από εσένα, σε οποιοδήποτε επίπεδο.
Μισείς το κοριτσάκι στο νήπιο που έχει περισσότερα παιχνίδια από εσένα, μισείς το συμμαθητή σου στο δημοτικό που οι γονείς του είναι αγαπημένοι ενώ οι δικοί σου έχουν χωρίσει, μισείς την κοπέλα στο λύκειο που φοράει ακριβότερα ρούχα απο σένα, το συνάδελφό σου που έχει δικό του σπίτι ενώ εσύ παλεύεις με το ενοίκιο, την αδερφή σου που έχει μια επιτυχημένη σχέση ενώ εσένα σε τρώει η μοναξιά... Μισείς. Μπορεί να το ονομάζεις ζήλια, ανταγωνισμό έως και δυναμικότητα αλλά στην πραγματικότητα ο μόνος λόγος που δεν νιώθεις να μισείς είναι επειδή "μισείς θετικά". Βλέπεις τους "από πάνω σου" ως κάτι που ευελπιστείς να φτάσεις, κάτι που θες να γίνεις και ο ίδιος και γι' αυτό τα αισθήματά σου είναι πιο καλά καμουφλαρισμένα.
Ταυτόχρονα όμως μισείς και τους "από κάτω". Και εκεί το μίσος σου είναι απροκάλυπτο και παθιασμένο όσο τίποτα. Εκείνους που κατά τη γνώμη σου έχουν ή είναι λιγότερα από σένα, τους βλέπεις ως παράδειγμα προς αποφυγή, ως κατάρα και μίασμα που αν τους αφήσεις να σε πλησιάσουν θα σε τραβήξουν στο βούρκο τους και σε κάνουν ίδιο με εκείνους. Θα "κολλήσεις" φτώχεια, αποτυχία, ασχήμια, ομοφυλοφιλία, μαύρο δέρμα, ξένη καταγωγή.
Θα μου πεις... κανείς δεν πιστεύει ότι όλα αυτά είναι όντως κολλητικά , και σε κυριολεκτικό επίπεδο, συμφωνώ. Στο πίσω μέρους του μυαλού τους όμως, πολλοί είναι εκείνοι που φοβούνται ότι αν κάνουν ένα βήμα πίσω και αποδεχτούν εκείνους που βλέπουν με τα ανασφαλή μάτια τους ως λιγότερους, απομακρύνονται από το να φτάσουν εκείνους που θεωρούν περισσότερο επιτυχημένους και δυνατούς. Και έτσι μισούν αυτούς τους ανθρώπους προσπαθώντας να επιβάλλουν την κυριαρχία τους, νιώσουν ότι είναι κι εκείνοι "πάνω" από κάποιον άλλο.
Και φυσικά όπως έχουμε ξαναπεί το μίσος γυρίζει πάντα πίσω στην πηγή του. Γιατί δεν είναι δυνατόν να μισείς τα πάντα γύρω σου χωρίς το σκοτάδι να καλύπτει και το ίδιο σου το εγώ, δεν είναι δυνατόν να αγαπάς τον ευατό σου και να τον κάνεις ευτυχισμένο, αν δεν έχεις μάθει να αγαπάς κανέναν άλλο. Σε αυτό το αιώνιο παιχνίδι δεν υπάρχει κανένας νικητής, παρά μόνο χαμένοι. Χαμένοι άνθρωποι, χαμένες ευκαιρίες και ελπίδες, χαμένη ευτυχία...
Τι θα γινόταν όμως αν τη στιγμή που σου έμαθαν να μένεις μακριά από "τέτοιους" και να κάνεις παρέα μόνο με παιδιά "από καλή οικογένεια" σε μάθαιναν να διαλέγεις τις καθαρές ψυχές και να μένεις μακριά από τα πονηρά μυαλά; Τι θα συνέβαινε αν σταματούσες να βλέπεις τους ανθρώπους ως σκαλοπάτια της ζωής που πρέπει να πατήσεις αλλά σαν μαθήματα που έχεις να διδαχθείς ; Αν έβλεπες την αγάπη ως προνόμιο και όχι αφέλεια και αν αντί να μισείς παθιασμένα σκεφτόσουν κριτικά ; Τι θα γινόταν αν αντί να βλέπεις κινδύνους σε εξωτερικές διαφορές, μπορούσες να φυλαχθείς από την συγκεκαλυμμένη κακία και τα ευγενή φιλιά του Ιούδα ;
Τι θα γινόταν αν μεγάλωνες έτσι τα δικά σου παιδιά ;
Μπορεί να θεωρείς ουτοπικό έναν τέτοιο τρόπο σκέψης, να βλέπεις τα προβλήματα βαθιά και άλυτα και την αλλαγή ρομαντική και ανέφικτη... σκέψου όμως ότι όπως μια κακή ιδεολογία μπορεί να χαλάσει τον κόσμο έτσι και μια σωστή μπορεί να ξαναμαζέψει τα κομμάτια του. Μην δίνεις στο μίσος μεγαλύτερη αξία και δύναμη από ότι στην αγάπη. Όλοι ξέρουμε ότι εκείνη είναι πολύ πιο ισχυρή, απλά φαίνεται πως κάπως το έχουμε ξεχάσει...
Γράφει, η Μαριαλένα Τσομπανάκη
